A. SIRALI n Lİ
n tane nesnenin belli bir öncelik sırasına göre dü-zenlenip,
tek bir nesne gibi düşünülmesiyle elde edilen ifadeye sıralı
n li denir.
(a, b) sıralı ikilisinde;
a : Birinci bileşen,
b : İkinci bileşendir.
a ¹ b ise, (a, b) ¹
(b, a) dır.
(a, b) = (c, d) ise, (a = c ve b = d) dir.
B. KARTEZYEN ÇARPIM
A ve B herhangi iki küme olmak üzere, birinci bileşeni A kümesinden,
ikinci bileşeni B kümesinden alınarak oluşturulan bütün
sıralı ikililerin kümesine, A ile B nin kartezyen çarpımı
denir.
A kartezyen çarpım B kümesi A x B ile gösterilir.
A x B = {(x, y) : x Î
A ve y Î
B} dir.
A ¹
B ise, A x B ¹ B x A dır.
C. KARTEZYEN ÇARPIMININ
ÖZELLİKLERİ
i) s(A) = m ve s(B) = n ise
s(A x B) = s(B x A) = m . n dir.
ii) A x (B x C) = (A x B) x C
iii) A x (B È
C) = (A x B) È
(A x C)
iv) (B È
C) x A = (B x A) È
(C x A)
v) A x (B Ç
C) = (A x B) Ç
(A x C)
vı) A x Æ
= Æ x A = Æ
| vıı) |
 |
D. BAĞINTI
A ve B herhangi iki küme olmak üzere A x B nin her alt kümesine A
dan B ye bağıntı denir.
Bağıntı genellikle b biçiminde gösterilir.
b Ì
A x B ise, b =
{(x, y) : (x, y) Î
A x B} dir.
s(A) = m ve s(B) = n ise,
A dan B ye 2m.n tane bağıntı
tanımlanabilir.
A x A nın herhangi bir alt kümesine A dan A ya bağıntı
ya da A da bağıntı denir.
s(A) = m ve s(B) = n olmak üzere,
A dan B ye tanımlanabilen r elemanlı (r £
m . n) bağıntı sayısı
b Ì
A x B olmak üzere,
b = {(x, y) : (x, y)
Î A x B} bağıntısının tersi
b-1 Ì
B x A dır.
Buna göre, b
bağıntısının tersi
b-1 = {(y, x) : (x, y) Î b}
dır.
E. BAĞINTININ ÖZELLİKLERİ
b, A da tanımlı
bir bağıntı olsun.
1. Yansıma Özelliği
A kümesinin bütün x elemanları için (x, x)
b
ise, b yansıyandır.
"x Î
A için, (x, x) Î b®
b
yansıyandır.
2. Simetri Özelliği
b bağıntısının bütün
(x, y) elemanları için (y, x) Î
b ise, b
simetriktir.
"(x, y) Î
b için (y, x) Î b
® b simetriktir.
b bağıntısı simetrik ise b
= b-1
dir.
s(A) = n olmak üzere, A kümesinde tanımlanabilecek simetrik
bağıntı sayısı

s(A) = n olmak üzere, A kümesinde tanımlanabilecek
yansıyan bağıntı sayısı 2(n2
- n) dir.
3. Ters Simetri Özelliği
b bağıntısı A kümesinde tanımlı olsun.
x ¹ y iken "(x, y) Î
b için (y, x) Ï
b ise, b ters simetriktir.
b bağıntısında (x, x) elemanın
bulunması ters simetri özelliğini bozmaz.
4. Geçişme Özelliği
b, A da tanımlı
bir bağıntı olsun.
"[(x, y) Î b
ve (y, z) Î b]
için (x, z) Î b
ise,

olmalı
b bağıntısının
geçişme özelliği vardır.
F. BAĞINTI ÇEŞİTLERİ
1. Denklik Bağıntısı
b bağıntısı A kümesinde
tanımlı olsun.
b; Yansıma, Simetri, Geçişme
özelliğini sağlıyorsa denklik
bağıntısıdır. b denklik
bağıntısı ve (x, y) Î
b ise, x denktir. y ye denir.
x º
y biçiminde gösterilir.
b denklik bağıntısı olmak üzere A da a elemanına
denk olan bütün elemanların kümesine a nın denklik
sınıfı denir.
–a biçiminde gösterilir.
Buna göre, a nın denklik sınıfının kümesi,
–a = {y : y Î
A ve (a, y) Î b} olur.
2. Sıralama Bağıntısı
A kümesinde tanımlı b bağıntısında;
Yansıma, Ters simetri, Geçişme özelliği varsa
bağıntı sıralama
bağıntısıdır.