|
İnceleyebildiğiniz
kaynaklarda; Mısırlılarda, bugünkü cebirin
herhangi bir şeklinin varlığına dair, kesin
bilgiler görülmemektedir. Ancak; Mısırlılarda,
bugünkü cebir konularına benzeyen, oldukça ilkel cebirin
varlığı görülmektedir. Bu konuda a h a
h e s a b ı adı verilen bir hesaplama türüne
raslanlmaktadır. Bu hesaplama türü hakkında, Aydın
Sayılı Mısırlılarda ve Mezopotamyalılarda
Matematik, Astronomi ve Tıp adlı eserinde Berlin ve
Rhind Papirüslerine dayanarak şu bilgiyi vermekte;
A h a
kelimesi, grup ya da miktar anlamına gelmektedir. Böyle
adlandırma, bir metot görüşü olarak yapılmış
olmakla beraber, a h a hesaplarında, "Yanlış
ve Deneme yoluyla Yoklayarak çözüm" metodu kullanılmış
olduğu görülmektedir. Ayrıca bu usulle, bazı
çözümler cebiri hatırlatıyor. Adı geçen
eserde; bu tür hesabın nasıl yapıldığına
dair, açıklamalı iki örnek verildikten sonra; müsteşrik
S. Gantz'a atfen altı örnek belirtmektedir. Bunlar :
1) x/y = 4/3 ; xy = 12
2) xy = 40 ; x = (5/2)y
3) xy = 40 ; x/y = (1/3) + (1/15) = 2/5
4) 10xy = 120 ; y = (3/4)x
5) x2 + y2 = 100 ; y = (3/4)x
6) a2 + b2 = 400 ; a = 2x ; b = (3/2)x
Hemen belirtmek gerekir ki;
bu örnekler, Mısırlıların a h a hesabında
yaptıklarının, bugünkü cebrik düşünceye
göre düzenlenmiş gösterim ve tertip şekilleridir.
Yukarıdaki
altı tip örnekte görülebileceği gibi, problemler
hep özel durumları temsil ediyor. Ancak, Aydın Sayılı
adı geçen eserinde, bu konuda : "Mısırlı
matematikçinin zihninde belli çözüm yollarının ve
genel formüllerin bulunduğuna şüphe yoktur. Örneğin
a h a hesaplarıyla ilgili papirüslerde, herhangi bir metot
söz konusu edilmemesine rağmen, bunlarda özel bir metoda
uyulduğu gayet sarih bir şekilde görülmektedir ...
Problemlerin pedagojik amaçlarla bu şekilde tertiplenmiş
oldukları söylenebilir."
|