|
Bazı
kaynaklar, Bizans'ta ileri bir matematiğin varlığı
hakkında geniş bilgi verirler. Ortalama 1000 yıllık
hayatı olan Bizans'ın, matematik tarihinde, Eski Yunan
matematiğini, ilerletip geliştirmesi bakımından,
pek parlak bir duruma sahip değildi. Bu devir matematikçileri
olarak belirtilen ve aynı zamanda Nikomedya (İzmit)
rahibi olan Masimus Planudes (İzmit 1260 -İstanbul
1310), Diofantos'un birinci ve ikinci kitaplarına dair
sadece tefsir yazabilmiştir. M. Planudes'in en çok
bahsedilen eseri, 1300 yılında yazdığı
Hint Hesabı'dır. Planudes; bu eserinde, karekök alma
kuralını, Diofantos'un eserini esas almak suretiyle
Hint metodunu tatbik etmişti.
14. yüzyılın
ikinci yarısından itibaren, 15. yüzyılın
ilk yansına kadar (İstanbul'un fethi yıllarına
kadar), Bizans matematiğinde bilim tarihinde isim bırakmış
matematikçilere rastlanılmaz. Bu tarihlerde, siyasal
olaylar yüzünden, bilim ihmal edilmiştir. Bu tarihlerin
ilginç bir olayı, İstanbul'da gizli kalmış
özel kişisel kitaplıkların dışında,
elyazması (manüskrit) ne kadar eser varsa İtalya'ya götürülmüştür.
İstanbul'da elyazmalarına ait hiç bir eser bırakmamışlardır.
Givanni Aurispa'nın (1369-1460) Bizans'tan Venedik'e 238
elyazması eser götürdüğü tarihi bir olay olarak
bilinmektedir.
Bizans
matematiğinin durumunu, ayrıntılarıyla
incelemiş olan Hamit Dilgan Matematik Tarih ve Tekamülüne
Bir Bakış adlı eserinde şöyle yazar :
"Bizans'ta tam anlamıyla büyük matematikçi yetişmemiştir.
Birçoğunun eserleri (birkaçı müstesna) mütevazı
ve basittir, Hatta bazılarının eserlerindeki
problemlerin, yazarları tarafından anlaşılamadığı
seziliyor... Bütün bu hususlar, Eski Yunan dehasının
gerilemiş ve tükenmiş olduğuna canlı birer
örnek teşkil eder. Şu kadar var ki, Bizans matematiği,
aynı devrelerdeki Roma matematiğinden çok daha ileri
bir durumda olmakla beraber, Doğu İslam Dünyası
Matematiğine nazaran çok geri kalmıştı.''
|
