|
Sıfır
Rakamı Hakkında
Onluk
sistemin bir üstünlüğü, sıfır rakamı için
ayrı bir işaretin (sembolün) bulunmasıdır.
Sıfır işaretinin, gerektiğinde basamaklara
(hanelere) yazılması gerekmektedir. Aksi halde, boş
bırakılan basamak (hane) birçok yanlış anlaşılmalara
sebep olur. Örneğin : Bugün, rakamla 407 şeklinde
yazdığımız, dört yüz yedi sayısını,
sıfır işareti kullanmadan, 4.7 veya 4 7 (4 ve 7
nin arası biraz boş bırakılarak) şeklinde
göstermek mümkünse de, anlam bakımından birçok karşılıklara
sebep olabilir.
Sıfır
kavramını (fikrini) ilk olarak, hangi medeniyet içerisinde
ve kim tarafından ortaya konulmuş (kullanılmış)
olduğunda, kaynaklar hemfikir değildi. Bununla
beraber, Eski Hintliler'de, milattan sonra 632 yılından
itibaren sıfır için özel bir işaretin kullanılmış
olduğunu, zamanımıza kadar intikal eden belgeler
göstermektedir.
Eski
Hintlilerden kalma kitabelerde (yazıtlarda) görülen,
rakam ve işaretler, günümüzde "Hint-Arap
sistemi" olarak adlandırılan sisteme göre
benzerlik olduğunu, ve nümerik (terkiym) sistemin, o
devirde kullanıldığını göstermektedir.
Daha sonraki yıllara ait kitabeler, sayılarda, rakamın
kendi zat'i değeriyle vaz'i (konum) değeri, (yani sayı
içindeki anlam değeri) arasındaki bağıntının
bilindiğini, sıfır anlamını veren,
"0" gibi bir işaret kullanıldığını
da göstermektedir.
Sıfır
için, ayrı bir özel işaretin bulunuşu ve
basamak fikrinin ustaca kullanılışı, onluk
sistemi (decimal), sadece matematiğin değil, ilim dünyasının,
en elverişli sistemlerinden biri yapmıştır.
Onluk sistemin bu hali için, Fransız matematikçi Pierre
Siman Laplace (1749-1827), bu konuda "Dünyanın en
faydalı sistemlerinden biridir." demektedir.
|
|