|
9. yüzyılın
başlarında dünyaya geldiği kabul edilen ünlü
matematik ve astronomi bilgini Ahmet Ferganî, çağının
bilim ve kültür merkezlerinden olan Türkistan'ın Fergana
bölgesindendir. Bilim ve kültür tarihimizin birinci elden
kaynakları olan tezkireler (biyografik eserler)de doğum
tarihi ile ilgili bir bilgi bulunmamakla birlikte kendisi gibi
bir astronom olan babasının adının Muhammed,
dedesinin ise Kesir olduğu kayıtlıdır.
Ahmet Ferganî, ilk öğrenimini ünlü bilginlerin yetiştiği
Fergana'da yaptı ve büyük bir ihtimalle astronomi
konusundaki bilgilerini babasından aldı. Belli bir
seviyeye geldikten sonra da mevcut bilgilerine yeni bilgiler
katmak amacıyla da, çağının bilim, kültür
ve aynı zamanda halifelik merkezi olan Bağdat'a geldi.
Ömrünün yarısına yakınını burada geçiren
Ferganî, kısa sürede matematik ve astronomi konularındaki
bilgisini Bağdat bilim çevresine kabul ettirip, bilimin
gelişmesine olan katkılarıyla bilim tarihinde
adlarından övgüyle bahsedilen Abbasi halifelerinden
Me'mun ve el-mütevekkil döneminin en ünlü bilginleri arasına
girdi.
861 yılında halife el-Mütevekkil tarafından Nil
ırmağı kıyısında yapılan ölçüm
işlerini yürütmesi için Mısır'a gönderilen
Ferganî'nin, bundan sonraki yaşamı ve her ne kadar
Prof. Dr. W. Barthold'un "İslam Medeniyeti
Tarihi" adlı eserinde 861 tarihini gösteriyor ise de,
ölüm tarihini bilmiyoruz.
|
